TÜFE mi, Yİ-ÜFE mi? Hangi enflasyon seni ilgilendirir
İki farklı ölçü, iki farklı amaç. Hangisine bakacağını bilmezsen yanlış sonuca ulaşırsın.
#Tek bir "enflasyon" yoktur
Haberlerde tek bir rakam duyarsın ama aslında farklı amaçlar için farklı ölçüler vardır. En sık karşına çıkan ikisi TÜFE ve Yİ-ÜFE'dir. İkisini karıştırmak, yanlış hesap yapmanın en hızlı yoludur.
#İki ölçü, iki farklı soru
Hangisi "doğru"? İkisi de — farklı sorular için. Yaşam standardını değerlendiriyorsan TÜFE, vergi matrahında maliyet güncellemesi yapıyorsan mevzuatın işaret ettiği endeks (Yİ-ÜFE) devreye girer.
#Senin kişisel enflasyonun ortalamadan farklıdır
Bu, çoğu yatırımcının atladığı noktadır. Açıklanan oran bir ortalama sepete aittir. Senin sepetin ortalama değildir:
- Kirada oturuyorsan konut kirası artışı seni doğrudan vurur; ev sahibiysen vurmaz
- Araç kullanıyorsan akaryakıt payın yüksektir
- Çocuğun varsa eğitim ve gıda ağırlığın farklıdır
- İthal ürün tüketimin yoğunsa kur hareketine daha duyarlısındır
Yani "resmi oran %X" cümlesi senin için tam olarak doğru olmayabilir. Yatırım kararında önemli olan, senin katlandığın fiyat artışıdır.
#Neden bu ayrım yatırımcı için kritik?
Çünkü reel getiri hesabında paydaya hangi enflasyonu koyduğun sonucu değiştirir:
Reel getiri, nominal getirinin hangi enflasyona karşı ölçüldüğüne bağlıdır.
Vergi hesabında mevzuatın belirlediği endeks kullanılır — bu bir tercih değil, kuraldır. Ama kendi performansını değerlendirirken, yaşam standardını koruyup korumadığını görmek için tüketici tarafındaki artışa bakmak daha anlamlıdır.
Yorumlar 0